? 2009 bütçesi IMF?siz ama IMF?nin gölgesinde hazırlanan bir bütçedir Viagra çok çok lezzetli değildir. Yerinde olması gerektiğini tüm kullanımı zaten karar verin. Biz sirk geldi ve sevdim aldım. hemen kurtarmaz Ereksiyon Olamıyor Musunuz Sen birkaç dakika beklemek zorunda.
Bu bütçe AKP?nin IMF?siz olarak hazırladığı ilk bütçedir. Ancak IMF?nin gölgesinde hazırlanmıştır. Kısa bir süre içinde de IMF?nin gölgesinin gidip kendisinin fiziken ortaya çıkacağı ve bütçeye ağırlığını koyacağı açıktır. Aslında burada önerim, Hükûmetin, Sayın Başbakanın bu işi fazla uzatmayıp, nasıl olsa anlaşacağı IMF?yle bir an önce anlaşmaya varmasıdır.
? AKP?nin altına sıfır kilometre iyi bir araba verildi
Hatırlayacaksınız, 2001 Türkiye?nin kriz yılıydı, aynı zamanda dünya ekonomisinde de daralmanın yaşandığı bir yıldı. Amerika Birleşik Devletleri?ndeki ikiz kulelere yapılan saldırıyla birlikte dibe vuran bir küresel sermaye hareketi söz konusuydu. Daha sonra 2002 yılından itibaren dünyada olağanüstü bir büyüme süreci yaşandı. Bu olağanüstü büyüme sürecinde olağanüstü bir likidite bolluğu vardı ve bu bol likiditenin de yükselen ekonomilere ve Türkiye?ye yönelmesi söz konusuydu. Türkiye bundan olağanüstü ölçüde yararlandı. Nitekim böyle bir likiditenin de yarattığı avantajla 2002 yılında ekonomide olumlu gelişmeler oldu ve hedeflenen enflasyon yüzde 35?ken, gerçekleşen enflasyon yüzde 29,7?ydi.
Hükümet o dönemin kriz şartlarına göre iyi kurgulanmış bir ekonomi programını devraldı. Altına sıfır kilometre iyi bir araba verildi AKP?nin. Belki yakıtı fazla değildi ama her şey yenilenmiş, hadi al kullan denilen bir araba vardı.
? Bu yıl Türkiye yeniden çift rakamlı bir enflasyonla karşılaşacak
Küresel likiditenin bolluğu cari açığın finansmanında bize olumsuzluk yaratsa da, düşük kur nedeniyle enflasyonun düşürülmesine son derece yardımcı oldu ve Türkiye 2004?te tek haneli enflasyonu yakaladı ve o günden bugüne kadar Türkiye tek haneli enflasyonu gerçekleştirdi. İlk kez bu yıl Türkiye yeniden çift rakamlı bir enflasyonla karşılaşacak. Gerçekte enflasyonda yükseliş 2006 yılında başlamıştı. 2004 yılında yüzde 7,7 olan TÜFE oranı 2006 yılı sonunda yüzde 9,6?ya çıkmıştı.
? Şimdi ciddi bir sorun var. Türkiye?nin süratle yeni bir ekonomik programı açıklaması gerekiyor.
Şimdi durum nedir? Doğrudan yabancı yatırım girişlerinde bir olumlu seyir vardı, şimdi bu azalıyor. Cari açık büyüyor, yabancılar hazine bonosundan çıkıyor. Böyle bir süreçte Türkiye?yi de etkisi altına alan bir küresel krizle karşı karşıyayız. Bugüne kadar düşük kur enflasyonu indirmekte bize yardımcı olmuştu. Bundan sonra kurla birlikte biz enflasyonu ithal edeceğiz. Düşük kurla kazandıklarımızı yüksek kurla geri vereceğiz, geri vermeye başlayacağız. Elde ne kaldı dersek, elde şüphesiz bir şeyler kalıyor ama Hükûmetin, ilgili bakanların, Sayın Bakanın, Sayın Başbakanın ifade ettiği gibi değil.
Küresel kriz var, Türkiye?yi etkiliyor. Bu dönemde Sayın Başbakan bunu bize bir şey olmaz yaklaşımıyla ele aldı, bunu bir iç siyaset polemiği çerçevesinde değerlendirdi. Kurda yüzde 30?u aşan oranda bir yükseliş söz konusu. Nerede duracak, daha aşağı inecek mi? Bugün dolar 1.500?lerde. TL açısından değer kaybının olduğu dönemde Sayın Başbakan ?İhracatçı sevinsin? demişti. İhracatçı sevinsin derken, bizim ekim ayı ihracatımız azaldı. Demek ki kur yükselişine ihracatçının da sevinecek bir durumu yok. Dolar kurundaki yükseliş ihracatçıyı mutlu etmiyor, onu cezalandırıyor. İhracat euro cinsinden yapıldığı için önemli ölçüde, oradaki parite bozulması da ihracatçıyı vuruyor.
Şimdi ciddi bir sorun var. Gerçekten yeni bir program gerekiyor. Türkiye?nin süratle yeni bir ekonomik programı açıklaması gerekiyor.
? Piyasalarda eksik olan güvendir. Bu güven sağlanmadan piyasalar kendi kendine çalışamaz
Hükûmet üç ayağı olan bir programı uygulamaya koymalıdır. 1) Mali sektörü rahatlatacak, 2) Reel sektörü rahatlatacak, 3) Bunları yaparken bu programın bir sosyal boyutu da olacak. Mali sektör rahatlatılmadan, mali sektördeki sorunları çözmeden reel sektörün sorunlarının çözümü de mümkün değil. Gerektiğinde bir fon oluşturma cihetine gidebilmelidir Hükûmet, bundan korkmamalıdır. Bu fonun kaynakları olarak borçlanmayı Hükûmet kullanabilir. Mevduat garantisi verirken bankalar arası mevduat dâhil tüm mevduatın garanti kapsamına alınmasını Hükûmet düşünmelidir. Çünkü piyasalarda eksik olan güvendir. Bu güven sağlanmadan piyasalar kendi kendine çalışamaz, çalışabilme özelliğine sahip değildir. Bu güvenin sağlanması da devletin görevidir. Aksi takdirde, biz ekonominin 2009 yılındaki finansman ihtiyacını karşılayamayacağız.
? Şimdi kriz şartlarındayız. Arabanın yakıtı hâlâ az, üstelik araba eskimiş durumda.
Yeni bir bütçeyi konuşuyoruz. Bu bütçeyi konuşurken de ekonomimizin hâlâ en büyük sorunu tasarruf açığıdır. Tasarruf eksikliği, tasarruf açığı giderek büyüyor. Özel sektörün tasarrufları azalıyor, kamu sektörünün tasarrufları 2000 yılından bu yana düzenli olarak artarken 2006 yılından itibaren de kamu sektörünün de artık eskisi gibi tasarruf etmediğini, tasarruf eğrisinin yatay bir seyir izlediğini görüyoruz.
Tasarruf açığı açısından AKP dönemi 1987 yılından bugüne kadar yani 1987-2008 dersek yirmi bir yılın en kötü, en olumsuz dönemidir. Evet, ?Altına sıfır kilometre araba verdik.? demiştim. Arabanın yakıtı biraz azdı. Şimdi kriz şartlarındayız. Arabanın yakıtı hâlâ az, üstelik araba eskimiş durumda.
? Güveni sağlamak için Hükûmetin yeni bir ekonomik programı mutlaka açıklaması gerekiyor.
Ekonomide çok ciddi günler yaşıyoruz. Çok sağlam olsak dahi krizin bizi etkileyeceği son derece açıktır. Kaldı ki 2006?tan bu yana bozulan bir maliye politikamız var. Maliye politikası 2006?dan bu yana çok güçlü olmadığı için para politikasına, onun arzu ettiği desteği yeterince veremiyor. Vermediği için de faiz politikasında, para politikasında etki alanı sınırlı kalıyor. Maliye politikası güçlü olmalıdır. Bu bütçe o yönüyle zayıftır, sosyal yönüyle son derece zayıftır. Kriz karşısında olağanüstü önlemlere ihtiyaç vardır. Geçen hafta burada, komisyonda kabul edilen tasarıdaki mevduat güvencesi maddesi onlardan birisidir ama önlemler onunla sınırlı değildir. Güveni sağlamak için Hükûmetin yeni bir ekonomik programı mutlaka açıklaması gerekiyor.
